Ayasofya Tekrar İbadete Açılalı Kaç Gün Oldu?

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin İbadete Açılması Hakkında

İstanbul'un kalbinde yer alan, yüzyıllara meydan okuyan mimarisi ve tarihi derinliği ile dünyanın en önemli yapılarından biri olan Ayasofya, 86 yıllık müze döneminin ardından asli hüviyetine kavuşmuştur. Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin İbadete Açılması, sadece Türkiye sınırları içerisinde değil, tüm İslam aleminde ve dünya genelinde büyük yankı uyandıran tarihi bir dönüm noktasıdır. Fatih Sultan Mehmet Han'ın İstanbul'u fethinden sonra camiye çevirdiği ve vakfettiği bu ulu mabet, 1934 yılında alınan bir kararla müzeye dönüştürülmüştü. Ancak hukuksal süreçlerin tamamlanması ve milletin yoğun talebi neticesinde, zincirler kırılarak kapılar yeniden ibadete açılmıştır.

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin İbadete Açılması tarihi olan 24 Temmuz 2020, Cuma gününe denk gelmiş ve bu tarih, hafızalara kazınan muazzam bir katılımla taçlandırılmıştır. Bu olay, bir ibadethane açılışından çok daha fazlasını, bir egemenlik ve tarih bilinci sembolünü ifade etmektedir. Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin İbadete Açılması nedir sorusuna verilecek en doğru cevap; bir medeniyet mirasının kökleriyle yeniden buluşmasıdır. Gerek mimarlık tarihi gerekse siyasi tarih açısından bu denli öneme sahip olan yapının tekrar cami statüsü kazanması, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin İbadete Açılması önemi konusunu uluslararası platformlarda da gündeme taşımıştır.

Bu büyük olayın üzerinden ne kadar zaman geçtiğini merak ediyorsanız, sayfamızdaki sayaç üzerinden Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin İbadete Açılması kaç gün geçti bilgisini saniyesi saniyesine takip edebilirsiniz. Tarihin akışını değiştiren bu günün üzerinden geçen zaman, olayın etkilerini ve önemini daha iyi anlamamıza vesile olmaktadır.

Olayın Detayları

Ayasofya'nın tekrar cami olarak ibadete açılması süreci, hukuki ve idari adımların titizlikle atılmasıyla gerçekleşmiştir. Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği'nin açtığı dava sonucunda, Danıştay 10. Dairesi, 10 Temmuz 2020 tarihinde, Ayasofya'yı müzeye dönüştüren 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını iptal etmiştir. Bu kararın hemen ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ayasofya'nın Diyanet İşleri Başkanlığı'na devredilerek ibadete açılmasına yönelik Cumhurbaşkanlığı Kararını imzalamıştır. Hazırlıkların tamamlanması için 24 Temmuz 2020 tarihi belirlenmiş ve o gün ilk Cuma namazı kılınmıştır.

Açılış günü, İstanbul tarihi anlarından birine şahitlik etmiştir. Pandemi koşullarına rağmen, sosyal mesafe kurallarına dikkat edilerek Sultanahmet Meydanı ve çevresinde yüz binlerce vatandaş saf tutmuştur. Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin İbadete Açılması tarihi, aynı zamanda Lozan Barış Antlaşması'nın yıl dönümüne denk getirilerek egemenlik mesajı pekiştirilmiştir. İç mekanda fresklerin ve mozaiklerin namaz sırasında kapatılması için özel bir perdeleme sistemi kurulmuş, zemine ise mekana özel olarak dokunan turkuaz renkli halılar serilmiştir.

• Ana Aktörler: Sürecin hukuki takibini yapan sivil toplum kuruluşları, kararı veren Danıştay 10. Dairesi üyeleri, kararı imzalayan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ilk hutbeyi irad eden Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş.
• Önemli Detaylar: Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş'ın minbere elinde kılıçla çıkarak "Kılıç Hakkı" geleneğini ve Fatih Sultan Mehmet'in vakfiyesini hatırlatması, açılışın en çok konuşulan sembolik anlarından biri olmuştur.
• İlginç Bilgiler: Açılış günü, Ayasofya'nın 4 minaresinden 4 müezzin karşılıklı olarak ezan okumuş, içeride Fetih Suresi yankılanmıştır. Ses sistemi ve akustik düzenlemeler, yapının tarihi dokusuna zarar vermeden aylar süren çalışmalarla optimize edilmiştir.

Tarihsel Önemi ve Etkileri

Ayasofya, 1500 yıllık tarihiyle Doğu Roma İmparatorluğu'ndan Osmanlı İmparatorluğu'na ve günümüze kadar uzanan bir zaman köprüsüdür. Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin İbadete Açılması önemi, sadece dini bir ritüel alanı kazanımı değil, aynı zamanda Türkiye'nin kendi egemenlik haklarını kullanma iradesinin bir beyanıdır. Fatih Sultan Mehmet Han, İstanbul'u fethettiğinde ilk cuma namazını burada kılmış ve Ayasofya'yı kıyamete kadar cami olarak kalması şartıyla vakfetmiştir. Bu nedenle 2020 yılındaki açılış, "Vakıf malının aslına rücu etmesi" olarak değerlendirilmiştir.

Bu olayın Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin İbadete Açılması etkileri bağlamında hem iç politikada hem de dış politikada uzun vadeli yansımaları olmuştur. UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan yapının statü değişikliği, koruma tedbirlerinin artırılması taahhüdü ile dengelenmiştir. Türkiye, yapının evrensel miras özelliğinin korunacağını ve tüm inançlardan ziyaretçilere açık olmaya devam edeceğini dünyaya ilan etmiştir. Bu hamle, İslam dünyasında büyük bir sevinçle karşılanırken, Batı dünyasında farklı tartışmaları beraberinde getirmiş, ancak Türkiye'nin kararlı duruşu ile yeni statü kabul görmüştür.

Bu Tarihin Diğer Önemli Olayları

24 Temmuz tarihi, Türk tarihi açısından tesadüf olmayan, derin anlamlar barındıran bir gündür. Ayasofya'nın açılış tarihi olarak bugünün seçilmesi, tarihsel bir sürekliliğe işaret etmektedir.

• Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923): Türkiye Cumhuriyeti'nin tapu senedi olarak kabul edilen Lozan Antlaşması, İsviçre'nin Lozan şehrinde imzalanmıştır. Ayasofya'nın açılışı, bu antlaşmanın 97. yıl dönümünde gerçekleşmiştir.
• Apollo 11'in Dönüşü (24 Temmuz 1969): İnsanlığın Ay'a ayak bastığı tarihi görevi tamamlayan Apollo 11 ekibi, Pasifik Okyanusu'na inerek dünyaya sağ salim dönmüştür.
• Basında Sansürün Kaldırılması (24 Temmuz 1908): II. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte gazetelerin sansür memurlarına gösterilmeden basılması uygulamasına geçilmiş, bu tarih Türkiye'de Gazeteciler ve Basın Bayramı olarak kutlanmaya başlanmıştır.

İlginç Bilgiler

• Halıların Sırrı: Ayasofya için özel olarak Manisa'da dokunan yün halılar, bakteri barındırmayan ve alev almayan özel bir teknolojiyle üretilmiştir. Rengi, Osmanlı dönemindeki çinilerden esinlenerek "ördek başı yeşili" tonlarında seçilmiştir.
• Katılım Rekoru: Açılış günü, Ayasofya'nın içi, avlusu ve çevresindeki meydanlarda yaklaşık 350.000 kişinin namaz kıldığı belirtilmiştir. Bu kalabalık, yakın tarihin en büyük toplu ibadetlerinden biri olarak kayıtlara geçmiştir.
• Kedisi Gli: Ayasofya'nın sembolü haline gelen ve turistlerin sevgilisi olan kedi Gli, cami olduktan sonra da yapıda yaşamaya devam etmiş, ancak kısa bir süre sonra yaşlılığa bağlı olarak hayatını kaybetmiştir. Gli'nin varlığı, caminin tüm canlılara açık olduğunun bir simgesi olmuştur.

Bu olaydan sonra neler değişti?

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin İbadete Açılması kaç gün geçti diye baktığımızda, geçen sürede yapının kullanım şeklinde ve ziyaretçi profilinde köklü değişiklikler olduğunu görüyoruz. Artık namaz vakitlerinde ibadet edenler ile turistik amaçlı ziyaret edenler için farklı düzenlemeler uygulanmaktadır. Girişlerdeki turnikeler kaldırılmış, ancak ziyaretçi yoğunluğunu yönetmek ve tarihi dokuyu korumak adına 2024 yılı itibarıyla üst kat galerisi turistler için biletli hale getirilmiş, ibadet alanı ise alt katta ücretsiz olarak hizmet vermeye devam etmiştir. Restorasyon çalışmaları, cami statüsündeyken de hız kesmeden devam etmekte, minarelerin ve dış cephenin güçlendirilmesi için projeler yürütülmektedir. Ayasofya, 24 Temmuz 2020'den bu yana hem manevi atmosferiyle müminleri ağırlamakta hem de eşsiz sanatıyla dünyanın dört bir yanından gelen tarih meraklılarını büyülemeye devam etmektedir.