Brexit Gerçekleşeli (İngiltere AB'den Ayrılalı) Kaç Gün Geçti?

Brexit (Birleşik Krallık'ın AB'den Ayrılması) Hakkında

Modern Avrupa tarihinin en sarsıcı ve dönüştürücü olaylarından biri olan Brexit, "British" (Britanyalı) ve "Exit" (Çıkış) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Bu kavram, Birleşik Krallık'ın 1973 yılında katıldığı Avrupa Birliği'nden (o zamanki adıyla Avrupa Ekonomik Topluluğu) resmen ayrılma sürecini ifade eder. Yıllar süren müzakereler, siyasi krizler ve toplumsal tartışmaların ardından, Birleşik Krallık bayrağının Avrupa Birliği kurumlarından indirildiği o tarihi an nihayet gelmiştir. Bu olay, sadece bir siyasi ayrılık değil, aynı zamanda ekonomik, sosyal ve kültürel bir kopuşu simgelemektedir.

Olayın gerçekleştiği tarih: 01.02.2020

Brüksel saatiyle 31 Ocak gece yarısını geçip takvimler 1 Şubat 2020'yi gösterdiğinde, 47 yıllık birliktelik resmen sona erdi. Peki, Avrupa haritasını ve küresel dengeleri değiştiren Brexit gerçekleşeli kaç gün geçti? Sayfamızdaki sayaç aracılığıyla, bu tarihi dönüm noktasının üzerinden geçen zamanı gün, saat ve dakika cinsinden anlık olarak takip edebilirsiniz. Bu tarih, Birleşik Krallık'ın "üçüncü ülke" statüsüne geçtiği ve 11 aylık geçiş sürecinin başladığı ilk gün olarak tarihe not düşülmüştür.

Olayın Detayları

Brexit süreci, tek bir gecede alınan bir karardan ziyade, uzun ve sancılı bir siyasi maratonun sonucudur. Sürecin fitili, 23 Haziran 2016 tarihinde yapılan referandumla ateşlendi. Birleşik Krallık seçmenlerinin %51,9'u ayrılık yönünde oy kullanırken, %48,1'i birlikte kalmayı tercih etti. Bu sonuç, dönemin Başbakanı David Cameron'ın istifasına ve ülke içinde derin bir kutuplaşmaya yol açtı. Brexit tarihi boyunca İngiliz parlamentosunda yaşanan tıkanıklıklar, erken seçimler ve lider değişiklikleri tüm dünyanın gündemini meşgul etti.

Resmi ayrılık süreci, Lizbon Antlaşması'nın 50. maddesinin işletilmesiyle başladı. Ancak ayrılık anlaşmasının şartlarını belirlemek, İrlanda sınırı sorunu ve ticaret hacmi nedeniyle yıllar aldı. 01.02.2020 tarihinde gerçekleşen resmi ayrılıkla birlikte, Birleşik Krallık AB karar mekanizmalarından çıktı, ancak ekonomik kurallar 2020 sonuna kadar devam eden "geçiş süreci" boyunca yürürlükte kaldı.

• Ana Aktörler: Referandum kararını alan David Cameron, süreci yönetmeye çalışan ancak anlaşmayı geçiremeyen Theresa May ve "Brexit'i Hallet" (Get Brexit Done) sloganıyla süreci tamamlayan Boris Johnson.
• Nigel Farage: Birleşik Krallık Bağımsızlık Partisi (UKIP) lideri olarak Brexit kampanyasının en ateşli savunucularından biriydi ve ayrılık günü Avrupa Parlamentosu'nda İngiliz bayraklarıyla veda konuşması yaptı.
• İrlanda Sınırı: Sürecin en karmaşık detayı, AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti ile Birleşik Krallık'ın parçası olan Kuzey İrlanda arasındaki sınırın nasıl yönetileceğiydi.
• Oylama Farkı: İngiltere ve Galler çoğunlukla "Ayrıl" derken, İskoçya ve Kuzey İrlanda "Kal" yönünde oy kullandı, bu da Birleşik Krallık'ın iç bütünlüğünü tartışmaya açtı.

Tarihsel Önemi ve Etkileri

Brexit, Avrupa Birliği tarihinde bir üye ülkenin birlikten ayrıldığı ilk olaydır. Bu durum, AB'nin genişleme ve entegrasyon sürecine vurulmuş büyük bir darbe olarak yorumlanmaktadır. Brexit önemi, sadece İngiltere'nin egemenlik haklarını geri almasıyla sınırlı değildir; aynı zamanda küresel ticaret rotalarının yeniden çizilmesi ve Avrupa'nın jeopolitik gücünün sorgulanması anlamına gelir. Olay, popülist hareketlerin ve ulus-devlet kavramının 21. yüzyılda yeniden yükselişinin bir sembolü haline gelmiştir.

Dünya ve Türkiye üzerindeki etkileri ise çok boyutludur. Türkiye için Birleşik Krallık, en önemli ticaret ortaklarından biridir. Brexit sonrası Türkiye ile Birleşik Krallık arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması, ikili ilişkilerin yeni bir zemine oturtulmasını sağlamıştır. Uzun vadede bu ayrılık, Londra'nın finans merkezi olma özelliğini koruma çabası ile AB'nin kendi sermaye piyasalarını güçlendirme isteği arasında bir rekabete yol açmıştır. Ayrıca, İngiltere'nin AB dış politikasından bağımsız hareket etmeye başlaması, uluslararası krizlerde farklı ittifakların kurulmasına zemin hazırlamıştır.

Bu Tarihin Diğer Önemli Olayları

01.02.2020 tarihi ve genel olarak 1 Şubat günü, tarihte başka önemli olaylara da sahne olmuştur. Brexit'in gerçekleştiği bu takvim yaprağında geçmişte yaşanan bazı gelişmeler şunlardır:

• 1 Şubat 1999: Türkiye'nin efsanevi sanatçısı, 7'den 77'ye herkesin sevgilisi Barış Manço'nun vefat ettiği tarihtir. Türkiye yasa boğulmuştur.
• 1 Şubat 1935: Ayasofya, müze olarak halkın ziyaretine açıldı. (Daha sonra 2020 yılında tekrar cami statüsüne kavuşmuştur).
• 1 Şubat 1979: İran İslam Devrimi lideri Ayetullah Humeyni, 15 yıllık sürgünün ardından Paris'ten Tahran'a döndü, bu olay devrimin en kritik dönemeçlerinden biriydi.

İlginç Bilgiler

Brexit süreci, bürokratik detayların yanı sıra pek çok ilginç anekdotu da beraberinde getirdi. Brexit nedir sorusuna cevap ararken karşılaşılan bazı şaşırtıcı detaylar şunlardır:

• Kelime Türetme: "Brexit" kelimesi, Yunanistan'ın Euro bölgesinden çıkma ihtimali için kullanılan "Grexit" teriminden esinlenerek bir düşünce kuruluşu tarafından türetilmiştir ve Oxford Sözlüğü'ne girmiştir.
• Hatıra Parası: Ayrılık günü anısına İngiltere'de üzerine "Barış, refah ve tüm uluslarla dostluk" yazan 50 penilik madeni paralar basıldı. Ancak tarih ertelemeleri nedeniyle milyonlarca hatalı basım para daha önce eritilmek zorunda kalmıştı.
• Big Ben Tartışması: Ayrılık anında (31 Ocak 23:00 GMT) Big Ben'in çanlarının çalması için kampanya başlatıldı. Ancak saat kulesi tadilatta olduğu için çanların çalınması teknik ve mali nedenlerle mümkün olmadı, bunun yerine Başbakanlık binasına geri sayım saati yansıtıldı.
• Evcil Hayvan Pasaportları: Brexit ile birlikte İngiliz vatandaşlarının evcil hayvanlarının AB ülkelerine seyahat ederken kullandıkları "AB Evcil Hayvan Pasaportu" geçerliliğini yitirdi.

Bu olaydan sonra neler değişti?

01.02.2020 tarihinden ve takip eden geçiş sürecinin bitiminden sonra günlük hayatta köklü değişiklikler yaşandı. Brexit etkileri en çok seyahat ve ticaret alanında hissedildi. İngiliz vatandaşları için AB ülkelerinde serbest dolaşım ve çalışma hakkı sona erdi; artık turistik seyahatler sınırlı süreli hale geldi ve uzun süreli kalışlar için vize şartı getirildi. Benzer şekilde AB vatandaşları da İngiltere'ye yerleşmek için puan bazlı göçmenlik sistemine tabi tutuldu.

Eğitim alanında, Birleşik Krallık popüler öğrenci değişim programı Erasmus+'tan ayrıldı ve yerine kendi programı olan "Turing Scheme"i başlattı. Ticarette ise gümrük birliğinden çıkılmasıyla birlikte, sıfır gümrük anlaşması olsa dahi, bürokratik işlemler, menşe kuralları ve sağlık kontrolleri geri geldi. Bu durum, özellikle taze gıda ticaretinde zaman zaman aksamalara ve maliyet artışlarına neden oldu. İngiltere, "Küresel Britanya" (Global Britain) vizyonu çerçevesinde AB dışındaki ülkelerle (Avustralya, Yeni Zelanda vb.) yeni ticaret anlaşmaları yaparak ekonomik rotasını çeşitlendirmeye çalışmaktadır.