Çanakkale Zaferi'nden Beri Kaç Gün Geçti?

18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi Hakkında

Türk tarihinin en şanlı sayfalarından biri olan ve "Çanakkale Geçilmez" destanının denizdeki ayağını oluşturan 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi, Birinci Dünya Savaşı'nın seyrini değiştiren en kritik dönüm noktalarından biridir. İtilaf Devletleri'nin, Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'u ele geçirerek savaşı kısa sürede bitirme ve müttefikleri Rusya'ya yardım götürme planları, Çanakkale Boğazı'nın serin sularına gömülmüştür. Bu zafer, sadece bir askeri başarı değil, aynı zamanda ulusal bilincin uyanışının ve bağımsızlık ateşinin kıvılcımıdır.

Olayın gerçekleştiği tarih: 18.03.1915

Sitemizdeki sayaç aracılığıyla, tarihin akışını değiştiren bu büyük zaferden, yani 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi'nden beri kaç gün geçti sorusunun cevabını saniye saniye takip edebilirsiniz. Bu hesaplama, sadece geçen zamanı değil, aynı zamanda nesiller boyu aktarılan gururu da simgelemektedir.

Olayın Detayları

18 Mart 1915 sabahı, dönemin en güçlü donanması olarak kabul edilen Birleşik Krallık ve Fransa gemilerinden oluşan İtilaf Filosu, Çanakkale Boğazı'nı zorlayarak geçmek üzere harekete geçti. Amiral de Robeck komutasındaki bu devasa armada, "Queen Elizabeth", "Agamemnon", "Lord Nelson", "Inflexible", "Ocean", "Irresistible", "Bouvet" ve "Gaulois" gibi zırhlılardan oluşuyordu. Planları, boğazın iki yakasındaki Türk tabyalarını ağır bombardımanla susturmak ve mayınları temizleyerek İstanbul yolunu açmaktı. Ancak hesaba katmadıkları şey, Türk topçusunun ve mayıncılarının stratejik dehasıydı.

Savaşın kaderini değiştiren en önemli hamlelerden biri, Nusret Mayın Gemisi'nin 7-8 Mart gecesi, düşman gemilerinin manevra yapacağı Erenköy Koyu'na (Karanlık Liman) döşediği 26 adet mayındı. 18 Mart günü, boğazı zorlayan ve tabyaları döven müttefik gemileri, geri dönüş manevrası sırasında bu mayınlara çarptı. Fransız zırhlısı Bouvet, mayına çarptıktan dakikalar sonra alabora olarak battı. Ardından İngiliz zırhlıları Irresistible ve Ocean da aynı kaderi paylaştı veya ağır hasar alarak savaş dışı kaldı. Bu beklenmedik hezimet, İtilaf Devletleri'nin deniz harekatını sonlandırmasına ve kara harekatı hazırlıklarına başlamasına neden oldu.

• Nusret Mayın Gemisi: Yüzbaşı Tophaneli Hakkı Bey ve Müstahkem Mevkii Mayın Grup Komutanı Yüzbaşı Hafız Nazmi Bey komutasındaki gemi, zaferin gizli mimarıdır.
• Seyit Onbaşı: Rumeli Mecidiye Tabyası'nda görevli olan Koca Seyit, mekanizması bozulan topun 215 kilogramlık mermisini sırtlayarak namluya sürmüş ve İngiliz zırhlısı Ocean'ı dümen tertibatından vurarak kontrolden çıkmasını sağlamıştır.
• Cevat Çobanlı Paşa: Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanı olarak deniz savunmasının planlanmasında ve yönetiminde büyük rol oynamıştır.
• Müstahkem Mevkii: Dardanos, Hamidiye ve Mecidiye tabyalarındaki Türk topçularının isabetli atışları, dünyanın en modern gemilerine geçit vermemiştir.

Tarihsel Önemi ve Etkileri

18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi tarihi, dünya harp literatürüne "donanmaların karaya yenildiği nadir anlardan biri" olarak geçmiştir. Bu zaferin en somut etkisi, Birinci Dünya Savaşı'nın en az iki yıl daha uzamasıdır. İstanbul'un işgali gecikmiş ve Osmanlı İmparatorluğu'nun direnci artmıştır. 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi nedir sorusuna verilecek en stratejik cevaplardan biri de Rusya ile ilgilidir. Boğazların geçilememesi nedeniyle Çarlık Rusyası müttefiklerinden yardım alamamış, bu durum Rusya'daki ekonomik ve siyasi krizi derinleştirerek 1917 Bolşevik İhtilali'ne zemin hazırlamıştır. Sonucunda Rusya savaştan çekilmiştir.

Türkiye tarihi açısından bakıldığında ise bu zafer, Kurtuluş Savaşı'nın ruhunu oluşturmuştur. Türk halkı, teknolojik olarak kendisinden çok üstün olan güçlere karşı inanç ve strateji ile kazanabileceğini görmüştür. Mustafa Kemal Atatürk'ün tarih sahnesine çıkışında, daha sonra başlayacak olan kara savaşları (25 Nisan) etkili olsa da, 18 Mart'ta kazanılan moral üstünlük, Çanakkale savunmasının temel taşıdır. 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi etkileri günümüzde bile "Çanakkale Ruhu" olarak anılan, birlik ve beraberlik bilincinin temelini oluşturmaktadır.

Bu Tarihin Diğer Önemli Olayları

• 18 Mart 1965: Sovyet kozmonot Aleksey Leonov, Voskhod 2 aracıyla uzaya çıkarak, uzay aracından ayrılıp uzay boşluğunda yürüyen ilk insan oldu. Bu olay uzay yarışında önemli bir kilometre taşıdır.
• 18 Mart 1962: Cezayir Bağımsızlık Savaşı'nı sona erdiren Evian Anlaşması, Fransa ve Cezayir arasında imzalandı. Bu anlaşma ile Cezayir'in bağımsızlık süreci resmileşti.
• 18 Mart 1949: NATO'nun (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) kuruluşu için hazırlanan metin, kurucu ülkeler tarafından kabul edilerek kamuoyuna açıklandı (Resmi imza 4 Nisan'da atıldı).

İlginç Bilgiler

• Çanakkale Boğazı'nı geçmeye çalışan İtilaf Donanması'nın komutanı Amiral Carden, 18 Mart saldırısından hemen önce "sinir bozukluğu" ve sağlık sorunları nedeniyle görevden ayrılmış, yerine Amiral de Robeck atanmıştır.
• Nusret Mayın Gemisi'nin döşediği mayın hattı, aslında kıyıya paralel olarak dökülmüştü. Bu, alışılmadık bir stratejiydi çünkü düşman gemileri genellikle boğazı dik kesen hatlar bekliyordu. Erenköy Koyu'ndaki manevra alanına paralel dökülen bu mayınlar, İngiliz ve Fransız kurmaylarını şaşırtmıştır.
• Seyit Onbaşı'nın kaldırdığı merminin ağırlığı konusunda farklı kaynaklar olsa da, genel kabul gören ağırlık 215 kilogramdır (bazı kaynaklarda 276 okka olarak geçer). Savaştan sonra mermiyi tekrar kaldırması istendiğinde kaldıramamış, "Yine savaş çıksın, yine kaldırırım" demiştir.
• Savaş sırasında batan "Bouvet" zırhlısı, sadece 3 dakika içinde sulara gömülmüş ve mürettebatının neredeyse tamamı (yaklaşık 600 kişi) hayatını kaybetmiştir.

Bu olaydan sonra neler değişti?

18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi'nin hemen ardından, İtilaf Devletleri deniz yoluyla boğazı geçemeyeceklerini kesin olarak anlamışlardır. Bu durum, stratejinin tamamen değişmesine ve tarihin gördüğü en kanlı kara savaşlarından biri olan Gelibolu Harekatı'nın başlamasına neden olmuştur. 25 Nisan 1915'te başlayan kara çıkarmaları, Türk ordusunun yaklaşık 8,5 ay süren destansı direnişiyle karşılaşmıştır. Deniz zaferi, İngiltere'de hükümet krizine yol açmış ve harekatın mimarı olan Deniz Bakanı Winston Churchill'in görevinden ayrılmasına sebep olmuştur. Türkiye tarafında ise, bu zaferle kazanılan özgüven, Milli Mücadele yıllarında Anadolu'nun işgaline karşı direnişin en büyük motivasyon kaynağı haline gelmiştir. Bugün 18 Mart, Türkiye'de Şehitleri Anma Günü olarak kabul edilmekte ve ulusal bir gurur günü olarak kutlanmaktadır.