Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne Geçişten Beri Kaç Gün Geçti?

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin Resmen Başlaması Hakkında

Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasi tarihinde en köklü yönetim değişikliklerinden biri olarak kabul edilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin Resmen Başlaması, 95 yıllık parlamenter sistem geleneğinin sona erip, yürütme yetkisinin doğrudan halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanında toplandığı yeni bir dönemin kapılarını aralamıştır. Bu sistem değişikliği, sadece bir yönetim biçimi değişikliği değil, aynı zamanda devletin bürokratik yapısının, karar alma mekanizmalarının ve yasama-yürütme-yargı ilişkilerinin yeniden tanımlandığı tarihsel bir kırılma noktasıdır. 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen anayasa değişikliği referandumu ile kabul edilen sistem, 24 Haziran 2018 genel seçimlerinin ardından resmen hayata geçirilmiştir.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin Resmen Başlaması nedir sorusuna verilecek en net cevap; Başbakanlık makamının kaldırıldığı, Cumhurbaşkanının devletin ve hükümetin başı olarak tam yetkili kılındığı ve kabinenin parlamento dışından atanabildiği bir yönetim modeline geçiştir. Bu yeni model, Türkiye'nin yönetimsel istikrarını sağlama, koalisyon dönemlerini sona erdirme ve karar alma süreçlerini hızlandırma hedefleriyle kurgulanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) edilen yemin töreni ile sistem fiilen ve hukuken yürürlüğe girmiştir.

Olayın gerçekleştiği tarih: 09.07.2018

Türkiye'nin yönetim yapısını baştan aşağı değiştiren bu tarihi günün üzerinden ne kadar zaman geçtiğini merak ediyorsanız, sayfamızdaki sayaç aracılığıyla Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin Resmen Başlaması üzerinden kaç gün geçti, kaç saat ve dakika geride kaldı anlık olarak hesaplayabilirsiniz.

Olayın Detayları

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin Resmen Başlaması tarihi olan 9 Temmuz 2018 günü, Ankara'da oldukça yoğun ve sembolik önemi yüksek bir trafik yaşanmıştır. Süreç, 24 Haziran 2018 tarihinde yapılan Cumhurbaşkanı ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimleri'nde Recep Tayyip Erdoğan'ın ilk turda oyların çoğunluğunu alarak seçilmesiyle hız kazanmıştır. Yüksek Seçim Kurulu'nun kesin sonuçları açıklamasının ardından, 9 Temmuz günü TBMM'de düzenlenen törenle süreç resmiyet kazanmıştır.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, saat 16.30'da TBMM Genel Kurulu'nda yemin ederek görevine başlamıştır. Bu yeminle birlikte, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda yapılan değişiklikler tam anlamıyla yürürlüğe girmiş ve parlamenter sistem ile birlikte Başbakanlık makamı da tarihe karışmıştır. Meclisteki törenin ardından Anıtkabir ziyareti gerçekleştirilmiş, akşam saatlerinde ise Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, dünya liderlerinin de katılımıyla görkemli bir "Cumhurbaşkanlığı Göreve Başlama Töreni" düzenlenmiştir. Aynı gece, yeni sistemin ilk Cumhurbaşkanlığı Kabinesi de kamuoyuna duyurulmuştur.

• Ana Aktör: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sistemin ilk Cumhurbaşkanı olarak tarihe geçmiştir.
• Son Başbakan: Binali Yıldırım, bu geçişle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'nin son Başbakanı olarak görevini devretmiş ve daha sonra TBMM Başkanı olmuştur.
• Uluslararası Katılım: Külliye'deki törene 22 devlet başkanı, 28 başbakan ve parlamento başkanı ile çok sayıda uluslararası örgüt temsilcisi katılmıştır.
• İlk Kararname: Sistemin ilk icraatı olarak 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yayımlanmış ve bakanlıkların yapısı yeniden düzenlenmiştir.

Tarihsel Önemi ve Etkileri

Bu olayın tarihsel önemi, 1923 yılında kurulan Cumhuriyetin yönetim organizasyonunda yapılan en büyük revizyon olmasıdır. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin Resmen Başlaması etkileri, sadece siyasi arenada değil, ekonomik ve sosyal alanlarda da hissedilmiştir. Yürütme yetkisinin tek elde toplanması, bürokratik oligarşinin azaltılması ve devlet reflekslerinin hızlandırılması amaçlanmıştır. Bu sistemle birlikte "kuvvetler ayrılığı" prensibi yeni bir yoruma kavuşmuş, yasama ve yürütme organları birbirinden daha keskin çizgilerle ayrılmıştır.

Uzun vadeli etkilerine bakıldığında, Türkiye'nin siyasi kültüründe "koalisyon hükümetleri" ihtimalinin ortadan kalkması en belirgin sonuçtur. Ayrıca, Cumhurbaşkanının partili olabilmesinin önünün açılması, siyaset ve devlet yönetimi arasındaki ilişkiyi farklı bir boyuta taşımıştır. Bu değişim, Türkiye'nin gelecek vizyonunu şekillendiren "2023 Hedefleri" ve sonrası için stratejik bir altyapı olarak sunulmuştur. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin Resmen Başlaması kaç gün geçti sorusu, aslında Türkiye'nin bu yeni yönetim pratiğiyle ne kadar süredir tecrübe kazandığının da bir göstergesidir.

Bu Tarihin Diğer Önemli Olayları

• 9 Temmuz 1932: Türkiye, Milletler Cemiyeti'ne (Birleşmiş Milletler'in öncüsü) resmen üye olmuştur. Bu, genç Cumhuriyetin uluslararası alandaki en önemli diplomatik başarılarından biridir.
• 9 Temmuz 1961: 1961 Anayasası için halk oylaması yapılmış ve anayasa %61.5 "Evet" oyu ile kabul edilmiştir.
• 9 Temmuz 1816: Arjantin, İspanya'dan bağımsızlığını ilan etmiştir. Bu tarih, dünya genelinde bağımsızlık mücadeleleri açısından önemlidir.

İlginç Bilgiler

• Özel Para Basımı: Göreve başlama töreni anısına Darphane tarafından özel olarak "1 Türk Lirası" madeni paralar basılmış ve tedavüle sürülmüştür. Paranın arka yüzünde Külliye görseli ve tarih yer almaktadır.
• Bakanlık Sayısı: Yeni sistemle birlikte bakanlık sayıları azaltılmış, bazı bakanlıklar birleştirilmiştir. Örneğin, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı birleştirilerek yeni bir yapı oluşturulmuştur (Daha sonra tekrar ayrılmışlardır).
• 101 Pare Top Atışı: Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ne süvari birliği eşliğinde giriş yapılırken 101 pare top atışı gerçekleştirilmiştir.
• İlk Cumhurbaşkanı Yardımcısı: Yeni sistemin getirdiği "Cumhurbaşkanı Yardımcılığı" makamına atanan ilk isim Fuat Oktay olmuştur.

Bu olaydan sonra neler değişti?

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin Resmen Başlaması sonrasında Türkiye'de devlet mimarisi tamamen yenilendi. Bakanlar Kurulu'nun TBMM içinden seçilme zorunluluğu kalktı ve teknokrat bakanlar dönemi başladı. Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) yerini Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerine bıraktı. Güvenoyu uygulaması kaldırılarak, hükümetin kurulması için meclis onayı şartı (atama aşamasında) aranmamaya başlandı; bunun yerine hükümetin meşruiyeti doğrudan sandıktan çıkan oyla sağlandı. Askeri yargı büyük ölçüde kaldırılarak yargı birliği sağlandı ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) yapısı değiştirildi. Günümüzde bu sistemin getirdiği hızlı karar alma mekanizmaları ile meclisin denetim yetkisi arasındaki denge, siyaset bilimciler ve hukukçular tarafından tartışılmaya ve analiz edilmeye devam etmektedir. O günden bugüne geçen süre, sistemin kurumsallaşması adına önemli bir adaptasyon süreci olmuştur.