İnternetin İcadından Beri Kaç Gün Geçti?

ARPANET İlk Mesajı (İnternetin Doğuşu) Hakkında

İnsanlık tarihinin en büyük devrimlerinden biri olarak kabul edilen ve bilgi çağının kapılarını sonuna kadar aralayan ARPANET İlk Mesajı (İnternetin Doğuşu), bugünkü modern internetin atasıdır. Bu olay, bilgisayarların birbirleriyle konuşabildiği, verilerin bir merkezden bağımsız olarak iletilebildiği bir ağ yapısının ilk somut kanıtıdır. 30.10.1969 tarihi, sadece bir veri transferi günü değil, dünyanın iletişim alışkanlıklarının kökünden değişmeye başladığı milat olarak kabul edilir. O gün atılan tohumlar, bugün milyarlarca insanı birbirine bağlayan devasa bir dijital ekosisteme dönüşmüştür.

Olayın gerçekleştiği tarih olan 30.10.1969, Soğuk Savaş döneminin teknolojik rekabet ortamında, ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı İleri Araştırma Projeleri Ajansı (ARPA) tarafından finanse edilen bir projenin meyvesidir. O dönemde amaç, nükleer bir saldırı durumunda bile iletişimin kesilmemesini sağlayacak, merkezi olmayan bir ağ kurmaktı. Bugün cebimizdeki telefonlardan evimizdeki akıllı cihazlara kadar her şey, o günkü ilkel ama devrimci adımın bir sonucudur.

Peki, dijital dünyanın bu "Big Bang"i üzerinden ne kadar zaman geçti? Sayfamızda yer alan hesaplama aracı sayesinde, ARPANET İlk Mesajı üzerinden kaç gün geçtiğini, bu tarihi anın üzerinden geçen yıl, ay ve gün sayısını anlık olarak görüntüleyebilirsiniz. Teknolojinin bu baş döndürücü hızına tanıklık etmek için sayacımızı inceleyebilirsiniz.

Olayın Detayları

İnternetin doğuşu olarak simgelenen bu olay, Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles (UCLA) ile Stanford Araştırma Enstitüsü (SRI) arasında gerçekleşmiştir. Olayın merkezinde, Profesör Leonard Kleinrock'un gözetimindeki bir öğrenci olan Charley Kline yer almaktadır. Kline, UCLA'daki bir bilgisayar terminalinden, yaklaşık 500 kilometre uzaktaki Stanford'da bulunan Bill Duvall'in bilgisayarına bağlanmaya çalışmıştır. Bu süreç, bugün saniyeler içinde gerçekleşen bağlantıların aksine, o dönemde büyük bir mühendislik harikası ve sabır gerektiren bir işlemdi.

Gönderilmek istenen mesaj aslında oldukça basitti: "LOGIN". Ancak sistemin henüz çok yeni ve deneysel olması nedeniyle işler planlandığı gibi gitmedi. Kline, telefonla Duvall ile iletişim halindeyken harfleri tek tek göndermeye başladı. İlk olarak "L" harfini gönderdi ve karşı tarafın aldığını teyit etti. Ardından "O" harfini gönderdi, bu da başarıyla ulaştı. Ancak "G" harfini gönderdiği sırada sistem çöktü. Böylece internetin ilk mesajı, planlanandan farklı olarak sadece "LO" (İngilizce 'merhaba' anlamına gelen 'Hello'nun kısaltması veya 'Lo and behold' deyimine bir atıf gibi tesadüfi bir anlam) olarak tarihe geçti. Sistem onarıldıktan yaklaşık bir saat sonra tam mesaj başarıyla iletilebildi.

• Gönderici Lokasyonu: UCLA (Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles), 3420 numaralı Boelter Hall odası.
• Alıcı Lokasyonu: SRI (Stanford Araştırma Enstitüsü).
• Kullanılan Bilgisayar: SDS Sigma 7 ana bilgisayarı.
• Ana Aktörler: Leonard Kleinrock (Proje Yöneticisi), Charley Kline (Mesajı Gönderen), Bill Duvall (Mesajı Alan).
• Teknolojik Altyapı: Paket anahtarlama (Packet Switching) teknolojisinin ilk başarılı uygulaması.

Tarihsel Önemi ve Etkileri

ARPANET İlk Mesajı tarihi, bilginin tekelleşmesini engelleyen ve merkeziyetsiz iletişimi mümkün kılan "paket anahtarlama" teknolojisinin rüştünü ispatladığı gündür. Bu teknoloji öncesinde iletişim, devre anahtarlama yöntemiyle (geleneksel telefon hatları gibi) yapılıyor ve hat koptuğunda iletişim tamamen kesiliyordu. ARPANET ise veriyi küçük paketlere bölüp farklı yollardan hedefe ulaştırarak, iletişimin sürekliliğini ve güvenliğini garanti altına alıyordu. Bu olay, ARPANET İlk Mesajı önemi açısından değerlendirildiğinde, sadece teknik bir başarı değil, aynı zamanda sosyolojik bir dönüşümün de habercisidir.

Bu olayın etkileri, o günkü mühendislerin hayal gücünün bile ötesine geçmiştir. ARPANET zamanla büyüyerek üniversiteleri, araştırma merkezlerini ve askeri birimleri birbirine bağladı. 1980'lerde TCP/IP protokollerinin geliştirilmesiyle "İnternet" adını aldı. 1990'larda Tim Berners-Lee'nin World Wide Web'i (WWW) icat etmesiyle halka açıldı. Türkiye'de ise internetin ilk kullanımı, bu olaydan yıllar sonra, 1993 yılında ODTÜ'de gerçekleşmiştir. Ancak küresel ölçekte bakıldığında, 1969'daki o ilk "LO" mesajı, e-ticaretten sosyal medyaya, uzaktan eğitimden dijital bankacılığa kadar bugün vazgeçilmez olan her şeyin temel taşıdır. ARPANET İlk Mesajı etkileri, sınırları kaldırarak dünyayı "küresel bir köy" haline getirmiştir.

Bu Tarihin Diğer Önemli Olayları

• Ekim 1969 - Monty Python Yayında: İngiliz komedi grubu Monty Python'un efsanevi dizisi "Monty Python's Flying Circus", ilk kez Ekim ayında BBC'de yayınlanmaya başladı ve mizah anlayışını kökten değiştirdi.
• Ekim 1969 - Willy Brandt Şansölye Oldu: Batı Almanya'da Willy Brandt şansölye seçilerek, Doğu Bloku ile ilişkileri yumuşatma politikası olan "Ostpolitik" dönemini başlattı.
• Kasım 1969 - Apollo 12 Görevi: ARPANET mesajından sadece haftalar sonra, insanoğlu Ay'a ikinci kez ayak basmak üzere Apollo 12 görevini başlattı.

İlginç Bilgiler

• İlk Mesajın Anlamı: İnternette gönderilen ilk mesajın "LO" olması, tarihçiler tarafından bazen esprili bir şekilde "Lo and behold" (İşte karşınızda, bakın ve görün) deyimiyle ilişkilendirilir, ancak bu tamamen sistemin çökmesiyle oluşan bir tesadüftür.
• Devasa Donanım: İlk mesajı gönderen IMP (Interface Message Processor) cihazları, bugünkü buzdolapları büyüklüğündeydi ve askeri standartlarda, çelik kasalar içinde korunuyordu.
• Hız Karşılaştırması: İlk bağlantının hızı saniyede sadece 50 kilobit (kbps) idi. Bugün evlerimizde kullandığımız fiber internet hızları, o günkü hızın milyonlarca katıdır.
• Unutulan Yıldönümü: Olayın gerçekleştiği dönemde basın bu gelişmeye neredeyse hiç ilgi göstermemiştir. İnternetin "doğum günü" olarak kutlanması, etkilerinin anlaşılmasıyla yıllar sonra popüler hale gelmiştir.

Bu olaydan sonra neler değişti?

ARPANET İlk Mesajı nedir sorusunun cevabı, aslında bugünkü yaşam biçimimizin tanımıdır. Bu olaydan sonra dünya, analog çağdan dijital çağa geçiş sürecini hızlandırdı. Bilgiye erişim demokratikleşti; kütüphaneler dolusu bilgi parmaklarımızın ucuna geldi. İş yapış şekilleri değişti, fiziksel ofislerin yerini dijital platformlar almaya başladı. İletişim maliyetleri neredeyse sıfıra indi. Türkiye ve dünyada, gazetecilikten tıbba, eğitimden eğlence sektörüne kadar hiçbir alan bu değişimden kaçamadı. 1969'daki o sessiz devrim, bugün yapay zeka, blokzincir ve nesnelerin interneti (IoT) gibi teknolojilerin üzerinde yükseldiği sağlam bir temel oluşturdu. ARPANET İlk Mesajı kaç gün geçti diye merak ettiğimizde, aslında insanlık tarihinin en hızlı dönüşüm geçirdiği süreyi hesaplamış oluyoruz.