Lozan Antlaşması İmzalandığından Beri Kaç Gün Geçti?

Lozan Barış Antlaşması Hakkında

Türkiye Cumhuriyeti'nin "tapu senedi" olarak nitelendirilen Lozan Barış Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı'nın askeri zaferlerinin ardından kazanılan en büyük diplomatik başarıdır. İsviçre'nin Lozan (Lausanne) şehrinde, Leman Gölü kıyısındaki Beau-Rivage Palace otelinde aylar süren çetin müzakereler sonucunda imzalanmıştır. Bu antlaşma, I. Dünya Savaşı'nı Türkiye açısından resmen sona erdiren ve modern Türkiye'nin sınırlarını (Musul ve Hatay hariç) uluslararası hukuka tescil ettiren belgedir. Lozan Barış Antlaşması nedir sorusunun en net cevabı; çöken bir imparatorluğun küllerinden doğan yeni bir devletin, tam bağımsızlığının tüm dünyaya kabul ettirilmesidir.

Olayın gerçekleştiği tarih: 24.07.1923'tür. Bu tarih, Türk milleti için esaret zincirlerinin kırıldığı ve egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun tescillendiği gündür. Sevr Antlaşması'nın dayattığı parçalanma planlarını tarihin tozlu raflarına kaldıran bu imza, Türkiye'nin siyasi ve ekonomik geleceğini garanti altına almıştır. Sitemizde yer alan sayaç sayesinde, bu büyük diplomatik zaferin üzerinden, yani Lozan Barış Antlaşması kaç gün geçti sorusunun cevabını gün, saat ve dakika cinsinden anlık olarak takip edebilirsiniz.

Olayın Detayları

Lozan görüşmeleri, 11 Kasım 1922 tarihinde başlamış ancak taraflar arasındaki derin görüş ayrılıkları nedeniyle 4 Şubat 1923'te kesintiye uğramıştır. İtilaf Devletleri, Osmanlı Devleti'nden kalan kapitülasyonların devamını ve Ermeni yurdu gibi talepleri dayatırken, Türk heyeti "Tam Bağımsızlık" ilkesinden asla taviz vermemiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni temsilen giden heyetin başında İsmet Paşa (İnönü) bulunuyordu. İsmet Paşa'nın konferansta söylediği "Çok ızdırap çektik, çok kan akıttık. Bütün medeni milletler gibi hürriyet ve istiklal istiyoruz!" sözleri, Türk heyetinin kararlılığını tüm dünyaya duyurmuştur. Görüşmeler 23 Nisan 1923'te tekrar başlamış ve üç ay daha süren müzakerelerin ardından 24 Temmuz 1923'te imzalar atılmıştır.

• Ana Aktörler: Türkiye adına İsmet İnönü, Dr. Rıza Nur ve Hasan Saka; İngiltere adına Lord Curzon (ilk dönem) ve Sir Horace Rumbold; Yunanistan adına Elefterios Venizelos ana müzakereciler arasındaydı.
• Kapitülasyonlar: Osmanlı ekonomisini çökerten kapitülasyonlar, bu antlaşma ile tamamen kaldırılmış ve Türkiye ekonomik bağımsızlığını kazanmıştır.
• Sınırlar: Suriye sınırı Ankara Antlaşması'na göre, Yunanistan sınırı Mudanya Ateşkesi'ne göre belirlenmiş, Musul sorunu ise İngiltere ile ikili görüşmelere bırakılmıştır.
• Boğazlar: Boğazların yönetimi, başkanlığını bir Türk'ün yapacağı uluslararası bir komisyona bırakılmıştır (Bu durum daha sonra 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye lehine değiştirilmiştir).

Tarihsel Önemi ve Etkileri

Lozan Barış Antlaşması önemi bakımından, I. Dünya Savaşı sonrasında imzalanan ve günümüzde hala geçerliliğini koruyan tek barış antlaşması olma özelliğini taşır. Dönemin diğer mağlup devletlerine (Almanya, Avusturya, Bulgaristan) imzalatılan antlaşmalar II. Dünya Savaşı'nın çıkmasına neden olurken veya kısa sürede geçerliliğini yitirirken, Lozan barışın ve istikrarın teminatı olmuştur. Bu antlaşma, Türkiye'nin uluslararası alanda eşit haklara sahip, egemen bir devlet olarak tanınmasını sağlamıştır.

Lozan Barış Antlaşması etkileri sadece siyasi sınırlarla sınırlı kalmamıştır. Osmanlı borçlarının makul taksitlere bağlanması, azınlıkların Türk vatandaşı sayılarak ayrıcalıkların kaldırılması ve Fener Rum Patrikhanesi'nin siyasi yetkilerinin elinden alınması gibi maddeler, Türkiye'nin iç işlerine karışılmasını engellemiştir. Bu belge, sömürgeciliğe karşı verilen mücadelenin hukuksal zaferidir ve mazlum milletlere örnek teşkil etmiştir.

Bu Tarihin Diğer Önemli Olayları

• 24 Temmuz 1908: II. Meşrutiyet'in ilanı ve sansürün kaldırılması. Bu tarih Türkiye'de "Gazeteciler ve Basın Bayramı" olarak kutlanmaktadır.
• 24 Temmuz 1969: İnsanlığın Ay'a ilk ayak basışını gerçekleştiren Apollo 11 ekibi (Neil Armstrong, Buzz Aldrin ve Michael Collins) dünyaya sağ salim dönerek Pasifik Okyanusu'na inmiştir.
• 24 Temmuz 1974: Kıbrıs Barış Harekatı sonrasında Yunanistan'daki askeri cunta yönetimi devrilmiş ve Konstantin Karamanlis hükümeti kurmak üzere ülkeye dönmüştür.

İlginç Bilgiler

• 100 Yıl Efsanesi: Halk arasında sıkça dolaşan "Lozan 2023'te bitecek" veya "Lozan'ın gizli maddeleri var" iddiaları tamamen gerçek dışıdır. Antlaşma metninde bir süre sınırı yoktur ve uluslararası hukukta süresiz antlaşmalar grubundadır.
• Kullanılan Kalem: İsmet İnönü, antlaşmayı imzalarken kendisine hediye edilen altın bir dolma kalem kullanmıştır. Bu kalem daha sonra Anıtkabir müzesinde sergilenmiştir.
• Madde Sayısı: Antlaşma toplamda 143 maddeden oluşmaktadır ve 4 bölüm halinde düzenlenmiştir.
• Tek Delege: Konferansa katılan devletler arasında, meclisinden yetki alarak antlaşmayı imzalayan tek diplomatik heyet Türkiye heyeti olmuştur.

Bu olaydan sonra neler değişti?

Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanması, Lozan Barış Antlaşması tarihi açısından yeni bir dönemin kapılarını aralamıştır. En büyük değişim, rejimin belirlenmesi sürecinin hızlanmasıdır. Barışın sağlanmasıyla birlikte, Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşları iç siyasete odaklanmış ve 29 Ekim 1923'te Cumhuriyeti ilan etmiştir. Ekonomik alanda ise millileştirme politikaları hız kazanmış, demiryolları ve limanlar yabancı şirketlerden satın alınarak devletleştirilmiştir.

Ayrıca, antlaşmaya eklenen "Nüfus Mübadelesi" protokolü ile Türkiye'deki Rumlar ile Yunanistan'daki Türkler (İstanbul ve Batı Trakya hariç) karşılıklı olarak yer değiştirmiştir. Bu durum, her iki ülkenin demografik yapısını köklü bir şekilde değiştirmiştir. Sonuç olarak Lozan, Türkiye'nin çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşma hedefindeki en sağlam basamak olmuş ve aradan geçen onca yıla rağmen Türkiye Cumhuriyeti'nin temel taşı olmaya devam etmektedir. Siz de Lozan Barış Antlaşması kaç gün geçti diye merak ediyorsanız, sayfamızdaki hesaplayıcıyı kullanarak tarihe tanıklık edebilirsiniz.