Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkı Verileli Kaç Gün Geçti?

Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkının Verilmesi Hakkında

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesinin en önemli yapı taşlarından biri olan Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkının Verilmesi, sadece bir yasal düzenleme değil, aynı zamanda büyük bir toplumsal devrimdir. Mustafa Kemal Atatürk'ün öncülüğünde gerçekleşen bu tarihi olay, Türk kadınını siyasi hayatta söz sahibi yaparak, modern ve demokratik bir toplumun temellerini sağlamlaştırmıştır. Pek çok Avrupa ülkesinden çok daha önce hayata geçirilen bu hak, Türkiye'nin çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşma hedefindeki kararlılığının en somut göstergelerinden biridir.

Bu devrim niteliğindeki olayın gerçekleştiği tarih: 05.12.1934'tür. Bu tarih, Türk demokrasisi için bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Kadınların, erkeklerle eşit haklara sahip bireyler olarak mecliste yer almasının önünü açan bu kanun değişikliği, Türkiye'yi dünya genelinde saygın bir konuma taşımıştır. Bu sayfa üzerinden, Türk kadınının siyasi özgürlüğüne kavuştuğu o günden bugüne, Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkının Verilmesi kaç gün geçti sorusunun cevabını anlık olarak takip edebilirsiniz.

Sitemizdeki sayaç sayesinde, 1934 yılından günümüze kadar geçen süreyi yıl, ay ve gün bazında net bir şekilde görebilir, bu büyük devrimin üzerinden ne kadar zaman geçtiğini tam olarak hesaplayabilirsiniz. Tarihin tozlu sayfalarında kalmayan, aksine her gün daha da anlam kazanan bu tarihi olayın kronolojisini anlamak, bugünkü kazanımlarımızın değerini bilmek açısından büyük önem taşır.

Olayın Detayları

Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkının Verilmesi süreci, bir gecede alınan bir karardan ziyade, Cumhuriyet'in ilanıyla başlayan aşamalı bir reform hareketinin zirvesidir. Kadınlara tanınan siyasi haklar, üç ana aşamada gerçekleşmiştir. İlk olarak 1930 yılında çıkarılan Belediye Kanunu ile kadınlara belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. Ardından 1933 yılında Köy Kanunu'nda yapılan değişiklikle kadınlara muhtar ve ihtiyar heyeti seçme ve seçilme hakkı verilmiştir. Nihai ve en büyük adım ise 5 Aralık 1934 tarihinde atılmıştır.

Başbakan İsmet İnönü ve 191 milletvekilinin imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan kanun teklifi, Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun (Anayasa) 10. ve 11. maddelerinde değişiklik yapılmasını öngörüyordu. Yapılan oylama sonucunda, oy birliği ile kabul edilen yasa sayesinde "kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı" resmen tanınmış oldu. Bu yasa ile 22 yaşını bitiren kadınlara seçme, 30 yaşını bitiren kadınlara ise milletvekili seçilme hakkı verildi.

• Mustafa Kemal Atatürk: Bu devrimin mimarı ve en büyük destekçisidir. Kadınların toplumdaki yerinin güçlendirilmesi gerektiğini her fırsatta dile getirmiştir.
• İsmet İnönü: Dönemin Başbakanı olarak kanun teklifini meclise sunan ve yasalaşma sürecini yöneten isimdir.
• Satı Kadın (Hatı Çırpan): İlk kadın milletvekillerinden biri olan ve köylü kadınları temsilen meclise giren sembol isimdir.
• TBMM Genel Kurulu: Yasanın görüşüldüğü gün mecliste büyük bir coşku hakim olmuş, karar alkışlarla kabul edilmiştir.

Tarihsel Önemi ve Etkileri

Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkının Verilmesi önemi, sadece ulusal sınırlar içinde değil, uluslararası arenada da büyük yankı uyandırmıştır. 1934 yılında bu hakkın tanınmasıyla Türkiye; Fransa, İtalya ve İsviçre gibi birçok Batı ülkesini geride bırakmıştır. Örneğin, Fransa'da kadınlar bu hakkı 1944'te, İtalya'da 1945'te, İsviçre'de ise ancak 1971 yılında elde edebilmişlerdir. Bu durum, genç Türkiye Cumhuriyeti'nin vizyonunun ne kadar ilerici olduğunu kanıtlar niteliktedir.

Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkının Verilmesi tarihi, toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesinde bir mihenk taşıdır. Bu hak, kadının sadece evde veya tarlada değil, ülke yönetiminde, karar mekanizmalarında ve kamusal alanda da var olabileceğinin tescili olmuştur. Uzun vadede bu değişiklik, kız çocuklarının okullaşma oranının artmasına, kadınların iş hayatına daha aktif katılımına ve sivil toplum kuruluşlarında daha etkin rol almalarına zemin hazırlamıştır.

Bu Tarihin Diğer Önemli Olayları

5 Aralık tarihi, sadece Türk kadınları için değil, dünya tarihi açısından da farklı olaylara sahne olmuştur. Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkının Verilmesi ile aynı güne denk gelen bazı önemli olaylar şunlardır:

• 5 Aralık 1791: Klasik müziğin dahi ismi Wolfgang Amadeus Mozart, Viyana'da hayatını kaybetmiştir.
• 5 Aralık 1901: Dünyaca ünlü yapımcı ve animatör Walt Disney dünyaya gelmiştir.
• 5 Aralık 1951: Uluslararası Göç Örgütü (IOM) kurulmuştur.
• 5 Aralık 1945: Bermuda Şeytan Üçgeni efsanesini başlatan olay olarak bilinen, ABD donanmasına ait 5 bombardıman uçağının (Flight 19) kaybolması bu tarihte gerçekleşmiştir.

İlginç Bilgiler

Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkının Verilmesi nedir sorusunu yanıtlarken, konunun az bilinen ilginç detaylarına da değinmek gerekir. İşte bu tarihi günle ilgili bazı dikkat çekici notlar:

• Dünya Kadın Hakları Günü: 5 Aralık tarihi, Türkiye'deki bu önemli gelişme nedeniyle ülkemizde aynı zamanda "Dünya Kadın Hakları Günü" olarak da kutlanmaktadır.
• İlk Seçimler: Hakkın verilmesinden sonra yapılan ilk genel seçimler 8 Şubat 1935 tarihinde gerçekleşmiş ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne 17 kadın milletvekili girmiştir. 1936 yılındaki ara seçimle bu sayı 18'e yükselmiştir.
• Dünya Ortalamasının Üzerinde: 1935 seçimlerinde kadınların meclisteki temsil oranı %4.5 seviyesindeydi. Bu oran, o dönemde dünyadaki en yüksek ikinci oran olarak kayıtlara geçmiştir.
• Anayasa Değişikliği: Bu hak verilirken Anayasa'daki "Her erkek Türk seçme hakkına sahiptir" ibaresi "Her Türk" şeklinde, "Milletvekili seçmek için erkek olmak lazımdır" ibaresi ise kaldırılarak değiştirilmiştir.

Bu olaydan sonra neler değişti?

Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkının Verilmesi etkileri günümüzde de hissedilmeye devam etmektedir. Olayın hemen ardından Türkiye'de siyasetin dili ve yapısı değişmeye başlamıştır. Kadınların meclise girmesiyle birlikte, eğitim, sağlık, aile hukuku ve çalışma hayatı gibi konularda kadın ve çocukları ilgilendiren yasal düzenlemeler daha fazla gündeme gelmiştir. Türk kadını, seçme ve seçilme hakkını elde ettikten sonra sadece oy veren değil, politika üreten bir konuma yükselmiştir.

Günümüzde kadın milletvekili sayısı, 1935 yılındaki orana kıyasla artış gösterse de, Atatürk'ün hedeflediği tam eşitlik seviyesi için mücadele devam etmektedir. Ancak 5 Aralık 1934 tarihi, bu mücadelenin yasal dayanağını ve meşruiyetini sağlayan en güçlü temel olarak varlığını sürdürmektedir. Bu tarih, Türk kadınının kendi kaderini tayin etme gücünü eline aldığı gün olarak hafızalara kazınmıştır.